Dodatki do żywności E – barwniki i inne

E-xyz, E-coś-tam, etc. Gdy spojrzymy na etykiety produktów, często znajdziemy tajemnicze oznaczenia. Warto mieć odrobinę rozeznania na ich temat, stąd postaramy się dziś niektóre rozszyfrować.

Dodatki do żywności – E-xyz i spółka

Poczytajmy i przyjrzyjmy się niektórym dodatkom, których pełno w produktach spożywczych, które kupujemy. Nie chodzi nam tutaj o „hejtowanie” określonych substancji, tylko o zapoznanie się z oznaczeniami skrótów i ewentualnymi negatywnymi skutkami dla zdrowia i sylwetki, jeśli takowe mogą występować.

Numer E oznacza kod chemiczny dodatku do żywności, który został uznany przez wyspecjalizowane instytucje UE za bezpieczny i dozwolony do użycia w Europie.

Aby dodatek mógł być na liście dopuszczonych dodatków, musi on spełniać warunki:

– istnieje technologiczna konieczność jego użycia

– udowodniono, że jego użycie nie stanowi ryzyka dla zdrowia konsumenta

– nie służy on do wprowadzania w błąd konsumentów

Dodatki do żywności E oraz ich zakresy numerów:

100–199 – Barwniki

200–299 – Konserwanty

300–399 – Przeciwutleniacze i regulatory kwasowości

400–499 – Emulgatory, środki spulchniające, żelujące i podobne

500–599 – Środki pomocnicze

600–699 – Wzmacniacze smaku

900–999 – Środki słodzące, nabłyszczające i inne

1000–1999 – Stabilizatory, konserwanty, zagęstniki i inne

Kilka linijek tekstu, a już pozwala się zorientować, czy dodatek E-xyz na naszym produkcie, to wzmacniacz smaku, emulgator, a może tylko barwnik.

Dodatki do żywności E występują praktycznie we wszystkich rodzajach żywności, więc ich spożywanie jest nieuniknione. Po prostu warto jednak rozumieć co oznaczają symbole, zamiast się ich bać.

Wybrane dodatki do żywności E – lista

Grupa E100+ czyli barwniki.

E100 – kurkumina; kurkuma, barwnik pochodzenia roślinnego o żółtym kolorze; nieszkodliwy dla zdrowia i przy zachowaniu norm spożycia, nie powoduje efektów ubocznych

E101 – witamina B2 (ryboflawina); nadaje żółto-pomarańczową barwę

Fot. apetyczni.blog.pl

Fot. apetyczni.blog.pl

E102 – tartrazyna, syntetyczny barwnik o żółtym kolorze; dozwolona dzienna dawka to ok. 7,5 mg/kg masy ciała; ilość w granicach normy nie ma wpływu na zdrowie; ten dodatek E jest jednak niewskazany u osób cierpiących na astmę (uwalnia histaminę)

E110 – żółcień pomarańczowa, barwnik azotowy otrzymywany w procesie syntezy; używany w gumach do żucia, marmoladach, bądź jako składnik powłok tabletek; dopuszczalna dawka to 2,5 mg/kg masy ciała; również niekorzystny dla astmatyków

E120karmina, koszenila, czerwony barwnik naturalnego pochodzenia, izolowany z owadów; dopuszczalna dawka wynosi maksymalnie 5 mg/kg masy ciała na dobę; niewskazany dla astmatyków i osób uczulonych na salicylany

E122 – azorubina; azotowy syntetyczny barwnik o czerwonym kolorze; stosowany w dżemach owocowych, budyniach, polewach czy też lodach

E123amarant; barwnik otrzymywany głównie na drodze syntezy, nadaje produktom kolor czerwony; dopuszczalna dzienna dawka to maksymalnie 0,5 mg/kg masy ciała; uwaga – wykazuje niekorzystny wpływ na zdrowie, w niektórych krajach niedopuszczony

E124 – syntetyczny barwnik azotowy w kolorze czerwonym; używany m.in. w cukierkach pudrowych, niekorzystny m.in. dla astmatyków.

E127 – erytrozyna; syntetyczny barwnik – kolor czerwony; zawiera jodynę; bezpieczna dobowa dawka to maks. 0,1 mg/kg masy ciała; skutki uboczne (m.in. nadpobudliwość) w przypadku spożycia zbyt dużej ilości

E131błękit patentowy V, syntetyczny barwnik o kolorze niebieskim; bezpieczne spożycie to maks. 15 mg/kg masy ciała; może powodować uwalnianie histaminy, czasem również reakcje alergiczne

E132 – indygotyna I; niebieski barwnik pochodzenia roślinnego lub syntetycznego; bezpieczna dawka wynosi do 5 mg/kg masy ciała na dobę

E133 – błękit brylantynowy; syntetyczny barwnik niebieski; dopuszczalne spożycie na dobę to 12,5 mg/kg masy ciała; przy przestrzeganiu tej dawki, nie powoduje skutków ubocznych

E140 – chlorofil; zielony roślinny barwnik otrzymywany głównie z pokrzywy, traw i lucerny; nie zaobserwowano żadnych skutków ubocznych spożywania tej substancji

E142 – zieleń brylantowa; syntetyczny zielony barwnik

e-dodatki

E150 – karmel

E151 – czerń brylantowa; azotowy barwnik syntetyczny; dawka, którą można przyjąć w ciągu doby to 1-5 mg/kg masy ciała; może zostać przekształcony w niebezpieczne związki przez bakterie znajdujące się w jelitach.

E153 – węgiel drzewny; naturalny barwnik roślinny, używany w ograniczonym zakresie, ponieważ nie jest rozpuszczalny w wodzie; nie powoduje niebezpiecznych skutków ubocznych (w medycynie używany jako środek przeciw biegunkom)

E170 – węglan wapnia; biały barwnik używany powszechnie jako substancja przeciw-zbrylająca; nie zanotowano żadnych skutków ubocznych, nie określono dozwolonego dziennego spożycia

E171 – dwutlenek tytanu; biały barwnik, stosowany m.in. jako czynnik wybielający dodawany do past do zębów; znajduje się w powszechnym zastosowaniu; brak informacji o występowaniu skutków ubocznych

E172 – wodorotlenek żelaza; naturalny pigment produkowany z żelaza w proszku; rzadko stosowany

E173 – glin (aluminium); naturalny, metaliczny barwnik stosowany np. do dekoracji słodyczy; nie określono dopuszczalnej dobowej dawki tej substancji oraz nie odnotowano efektów ubocznych

E174 – srebro; naturalny metaliczny barwnik stosowany w wyrobach cukierniczych; nie zanotowano żadnych informacji dotyczących skutków ubocznych

E175 – złoto; naturalny metaliczny barwnik, rzadko stosowany (chociażby ze względu na cenę); nie ma dopuszczalnej dobowej dawki, nie odnotowano również żadnych doniesień dotyczących niebezpiecznych efektów ubocznych

E180 – pigment rubinowy; syntetyczny czerwony barwnik azotowy, stosowny do produkcji czerwonych osłonek serów; skutki uboczne nie są znane

Barwniki, których zdecydowanie należy unikać, to E-131 oraz E-142.

Konserwanty

Generalnie zapobiegają psuciu się produktów. Niektóre są nieszkodliwe, np. kwas sorbowy E 200, który jest dodawany np. do margaryn, serów, i jest całkowicie rozkładany przez organizm ponieważ jest naturalnym środkiem konserwującym.

Naturalnymi konserwantami są także dobrze znane sól i cukier.

Niestety, większość sztucznych konserwantów jest dla nas szkodliwa, zwłaszcza konserwanty z grupy E-220 – E-227, czyli związki dwutlenku siarki. Nadmierne spożycie produktów zawierających konserwanty z takim symbolem może skutkować bólem głowy, brzucha, nudnościami czy też alergiami.

Przeciwutleniacze

Antyoksydanty, większość z nich jest nieszkodliwa, jednak niektóre mogą wywoływać wysypki, zakłócać trawienie i podnosić poziom cholesterolu. Można wśród nich wymienić:

– E-310 – E-312 – powodują wysypki i alergie; występują w płatkach ziemniaczanych i gumach do żucia

– E-320 – powoduje zaburzenia funkcjonowania wątroby oraz wpływa niekorzystnie na poziom cholesterolu; występuje np. w biszkoptach i kostkach rosołowych

– E-330 – kas cytrynowy, uznany za rakotwórczy

– E-338 – E-341 (odmiany kwasu ortofosforowego) – powodują zaburzenia trawienia, występują w serach i proszku do pieczenia

Emulgatory i substancje stabilizujące

Emulgatory to substancje zmiękczające, natomiast zadaniem stabilizatorów jest łączenie substancji naturalnie niemieszających się, takich jak tłuszcze i woda. Te dodatki nie są szkodliwe dla organizmu, jednak niektóre z nich mogą zakłócać trawienie.

Przykłady:

E-407 (karagen) – naturalny zagęszczacz produkowany z wodorostów, występujący w odżywkach i kaszkach dla dzieci, galaretkach w proszku, deserach mlecznych, ketchupach i dżemach

E-450 – E-451 (fosforany) – są dodawane przede wszystkim do serków topionych; zakłócają pracę układu pokarmowego

E-461 – E-466 (związki celulozy) – mogą zaburzać trawienie

Zasoby dodatkowe

– Szczegółowa lista (Wikipedia)

– Chemia w żywności. Lista szkodliwych E (z myślą o dzieciach)

 

Dodatki do żywności – podsumowanie

To tylko wybrane dodatki do żywności, jak wiec widać jest ich sporo. Mając wątpliwości, warto sprawdzić dane oznaczenie dodatku do żywności, aby widzieć czy jest neutralny, czy też szkodliwy. Tym samym czasami może nam się udać uniknąć produktów powodujących problemy trawienna, czy na przykład przebarwianie skóry.

Dziękuję.


Doradca w działach Fit i tematach kobiecych